Thuế: Vấn đề bức xúc đối với các tổ chức hành nghề luật sư

Thuế đối với luật sư là một vấn đề mới và có nhiều tính đặc thù. Nội dung của hành nghề luật sư là tham gia tố tụng thực hiện tư vấn pháp luật, các dịch vụ pháp lý khác theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức. Dịch vụ tranh tụng của luật sư không mang tính kinh doanh mà phục vụ nhiệm vụ chính trị, góp phần tăng cường dân chủ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và tổ chức trong xã hội. Pháp lệnh tổ chức luật sư năm 1987 quy định luật sư hành nghề tại Đoàn luật sư và được miễn thuế. Trong quá trình soạn thảo Pháp lệnh luật sư ( sửa đổi) năm 2001, Bộ Tư pháp nhận thấy rằng, mặc dù hoạt động luật sư là đặc thù song vẫn là hoạt động có thu.

Hơn nữa, các luật sư sẽ hành nghề tại Văn phòng luật sư hoặc Công ty luật hợp danh chứ thông hành nghề tại Đoàn luật sư. Vì vậy, điểm e, mục 1, Điều 23, Pháp lệnh luật sư năm 2001 bổ sung quy định Văn phòng luật sư, Công ty luật hợp danh phải chấp hành các quy định của pháp luật về thuế, Tuy nhiên Văn phòng luật sư, Công ty luật hợp danh là hình thức tổ chức hành nghề mới chưa được quy định song các văn bản pháp luật về thuế, bởi lẽ, các văn bản pháp luật đó đều được ban hành trước khi pháp lệnh luật sư có hiệu lực. Do vậy, cần có văn bản quy định chế độ thuế phù hợp với tính chất nghề nghiệp cho Văn phòng luật sư và Công ty luật hợp danh. Hoạt động của luật sư là lĩnh vực được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm trong công cuộc cải cách tư pháp, mở rộng dân chủ trong tố tụng. Điều này đã được thể hiện rõ nét trong Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị ngày 2-1-2002 và chỉ thị số 10/2002/CT-TTg của Thủ  tướng Chính phủ ngày 19-3-2002 về việc triển khai Nghị quyết 08 về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới. Chủ tịch nước Trần Đức Lương trong bài phát biểu của mình tại Hội nghị toàn quốc triển khal công tác tư pháp ngày 7-1-2003 đã nhấn mạnh đội ngũ luật sư của ta còn thiếu về số  lượng, yếu về chất lượng, do đó Nhà nước cần có chương trình hành động để khuyến khích và tạo điều kiện để đội ngũ luật sư phát triển cả về số lượng và chất lượng đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập kinh tế quốc tế trong tình hình hiện nay. Trong thực tế, số lượng luật sư chủ yếu phát triển tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, còn luật sư ở các tỉnh khác, đặc biệt là tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa các luật sư phần lớn kiêm nhiệm, bởi luật sư chưa thể sống bằng nghề nghiệp của mình. Vì vậy việc áp dụng chính sách ưu đãi thuế, cho phép miễn, giảm thuế trong thời gian ban đầu hoạt động sẽ góp phần làm giảm bớt các khó khăn, có tác dụng khuyến khích đối với luật sư cũng cần khuyến khích như thuế áp dụng với các ngành nghề mới cần thiết cho sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước như dịch vụ chứng khoán, ứng dụng công nghệ kỹ thuật cao, ứng dụng công nghệ mới ''. Tuy nhiên, những vấn đề này, theo ý kiến của Bộ Tư pháp cần phát được mình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Vì các lý lẽ trên đây, Bộ Tư pháp trân trọng đề nghị:

“Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Tư pháp tổ chức một số đợt khảo sát thực tế tại một số tỉnh, thành phố thuộc các cùng, miền khác nhau trong quý 1-2003 để xây dựng chế độ thuế phù hợp với đặc thù của nghề luật sư trình Thủ tướng Chính phủ vào quý 2-2003.

Trước mắt để đảm bảo cho các luật sư thực hiện nghĩa vụ nộp thuế của mình, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của luật sư, Bộ Tài chính cần ban hành Thông tư hướng dẫn chế độ thuế đối với Văn phòng luật sư, Công ty luật hợp danh. Bộ Tự pháp về cơ bản nhất trí với Dự thảo Thông tư và đóng góp thêm ý kiến sau:

Phần II của Dự thảo Thông tư. Không quy định mức thuế cụ thể chỉ quy định chung: “Văn  phòng luật sư phải chịu thuế giá trị gia tăng: thuế thu nhập doanh nghiêp, thuế môn bài với mức thuế thấp nhất

Áp dụng cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dich vụ; Công ty luật hợp danh phải nộp các khoản thuế theo quy định về thuế áp dụng cho dịch vụ tư vấn pháp luật về thuế''.

Cách đặt vấn đề và quan điểm của Bộ Tư pháp nêu trong công văn 189 về cơ bản tôi hoàn toàn nhất trí.

Riêng điểm nói về Văn phòng luật sư phải chịu thuế giá trị gia tăng, đề nghị được xem xét lại. Bởi lẽ chỉ đánh vào người tiêu dùng, nhằm điều chỉnh hạn thuế tiêu dùng của xã hội. Vậy thuộc Văn phòng luật sư chịu thuế thuế giá trị gia tăng đồng nghĩa với việc hạn chế cá nhân tổ chức sử dụng dịch vụ pháp lý tại các văn phòng luật sư. Đề nghị Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính xem xét.

(Luật sư Nguyễn Trọng Tỵ)

 Quay lại | Trở lại đầu trang